وبلاگ سازمان بین المللی دانشگاهیان
قانون isic

جهل به قانون ، مانع اجرای آن نیست!

آیا تا به حال برایتان پیش آمده که در یک مهلکه قضایی یا شبه قضایی گرفتار شوید و اظهار کنید که نسبت به قانون در این رابطه آگاهی نداشته اید؟ برخی مواقع در پاسخ به این صحبت شما گفته می شود: جهل به قانون ، مانع اجرای آن نیست!

اتفاقی که افتاده این است: شما از قانون یا آیین نامه یا بخشنامه ای اطلاع نداشته اید و به خاطر آن، متحمل خسارت سنگینی شده اید! مقصر؟ قطعاً شما هستید! چرا که باید قانون را می دانستید!!!

آیا این رویه منطقی به نظر می رسد؟ آیا هر شهروندی باید تمام قوانین را بداند؟ یک وکیل دادگستری چطور؟ آیا یک پزشک، خود هیچگاه درگیر یک بیماری نمی شود؟ قطعاً امکان ابتلاء یک پزشک به بیماری ها نسبت به عامه مردم کمتر است، اما به صفر نمی رسد. از نظر حقوقی نیز، حتی وکلای دادگستری ممکن است درگیر یک دعوای ناشی از جهل به قانون شوند، چه برسد به مردم عادی!

اما همچنان که ابتلا به یک بیماری می تواند انرژی، زمان و هزینه زیادی را از شما اتلاف کند، درگیر شدن در یک پرونده حقوقی نیز همین هزینه ها را برای شما خواهد داشت.

آیا می توانیم تمام قوانین را حفظ کنیم؟

به روایتی حدود ۱۲ هزار قانون در کشور وجود دارد. از «قانون اساسی» به عنوان قانون مادر کشور تا قوانین اصلی دیگری مانند قانون تجارت، قانون مدنی، قانون مجازات اسلامی و … تا قانون بودجه سالیانه کشور و قوانینی که مربوط به دهه ها پیش و برای یک مورد خاص وضع شده اند. قطعاً شما نمی توانید حتی کسری از کل قوانین کشور را به یاد بسپارید! نکته اینجاست که این ها، «قوانین» مصوب مجلس هستند. به جز قوانین، آیین نامه ها، دستورالعمل ها و بخشنامه هایی هم روزانه صادر می شوند که اگرچه ضمانت اجرایی آن ها به اندازه «قانون» نیست، اما تخلف از آن ها نیز می تواند عواقب سنگینی داشته باشد. فرض کنید آیین نامه آموزشی دانشگاه را زیر پا بگذارید. چه در انتظارتان خواهد بود؟!

چه باید کرد؟

بدون شک مطالعه و آشنایی با قوانین و آیین نامه های اصلی یک ضرورت است، اما در برخی موارد، اصطلاحات قوانین آنقدر پیچیده هستند که حتی درک قانون برای بسیاری افراد تحصیلکرده جامعه دشوار است! از این رو به نظر می رسد انتقال مهمترین مفاهیم قوانین از سوی اهل فن، می تواند تا اندازه ای این مساله را برطرف سازد.

همچنین شناسایی مهمترین چالش های حقوقی پیش رو در هر عرصه ای (دانشگاهی، کسب و کار، مسائل اجتماعی و …) می تواند باعث آگاهی بیشتر افراد و فاصله گرفتن از درگیری حقوقی و قضایی افراد شود.

به یاد داشته باشیم که

فلسفه وجودی وضع قوانین، برای نظم بخشیدن به یک جامعه و ارتباطات افراد با یکدیگر است. نفس وجود قوانین، بسیار ارزنده است، اما به شرط های متعددی که یکی از آن ها، آگاهی به قانون است.

 

دوره آموزشی مسائل مالی و حقوقی کسب و کارها

 

محمدرضا شمشیرگر

کاندیدای دکتری مدیریت دولتی (خط مشی گذاری عمومی) دانشگاه تهران
عضو سازمان بین المللی دانشگاهیان

اضافه کردن نظر